سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

تحلیل رفتار کشاورزان شهرستان جیرفت در کاهش مصرف سموم کشاورزی بر مبنای نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده

نویسندگان :

امید شریفی¹

1- دانشگاه جیرفت

کلمات کلیدی :

ترویج کشاورزی،شهرستان جیرفت،کنترل رفتاری ادراک‌شده،کشاورزی پایدار،نگرش کشاورزان

چکیده :

هدف: این پژوهش با هدف تحلیل رفتار کشاورزان شهرستان جیرفت در کاهش مصرف سموم کشاورزی بر اساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده انجام گردید. در این راستا، تأثیر عوامل مختلف از جمله نگرش، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری ادراک‌شده بر تصمیم‌گیری کشاورزان برای کاهش مصرف سموم مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: این پژوهش به‌صورت توصیفی-تحلیلی انجام ‌شد. جامعه آماری شامل گلخانه‌داران شهرستان جیرفت بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۲۰ نفر تعیین گردید. داده‌ها از طریق پرسشنامه گردآوری شده و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و SMART-PLS مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش: یافته‌های پژوهش نشان داد که نگرش کشاورزان شهرستان جیرفت نسبت به کاهش مصرف سموم کشاورزی به‌طور کلی منفی است و بسیاری از آن‌ها به دلیل نگرانی از کاهش بازدهی و آسیب به تولید، تمایلی به کاهش مصرف سموم ندارند. همچنین، هنجارهای اجتماعی و توصیه‌های کارشناسان تأثیر قابل‌توجهی بر رفتار کشاورزان نداشته و بیشتر کشاورزان به تأثیرات اقتصادی و کوتاه‌مدت متمرکز هستند. از سوی دیگر، کنترل رفتاری ادراک‌شده کشاورزان نشان‌دهنده موانعی مانند کمبود دانش فنی، نبود حمایت‌های دولتی و عدم دسترسی به فناوری‌های جایگزین است. بسیاری از کشاورزان قصد رفتاری قوی برای کاهش مصرف سموم ندارند و این نگرش در رفتار واقعی آن‌ها نیز بازتاب می‌یابد. به طور کلی، شرایط برای تغییر رفتار به سمت کاهش مصرف سموم در شهرستان جیرفت مناسب نبوده و نشان می‌دهد که نیاز به آموزش و حمایت‌های بیشتر از سوی نهادهای مربوطه برای ترویج کشاورزی پایدار و کاهش مصرف سموم وجود دارد. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری کلی این پژوهش نشان می‌دهد که کشاورزان شهرستان جیرفت در کاهش مصرف سموم کشاورزی تمایل کمی دارند و با موانع قابل‌توجهی مانند کمبود آگاهی، منابع و حمایت‌های دولتی روبه‌رو هستند. تغییر نگرش و ارتقاء سطح آگاهی کشاورزان از طریق آموزش‌های مستمر و ارائه جایگزین‌های مناسب می‌تواند به کاهش مصرف سموم کمک کند. بنابراین، برای دستیابی به رفتارهای پایدار در کشاورزی، نیاز به برنامه‌های حمایتی و ترویجی بیشتری وجود دارد.