سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

مروری بر کاربردهای صنعتی پلیمر زیستی صمغ زانتان

نویسندگان :

مریم احمدی پازوکی¹ هستی سیری² مبینا شکری³ احد منافی⁴

1- مرکز پژوهش سرای خوارزمی 2- مرکز پژوهش سرای خوارزمی 3- مرکز پژوهش سرای خوارزمی 4- پژوهشگاه شیمی

کلمات کلیدی :

پلیمر زیستی،صمغ زانتان،پلی ساکارید طبیعی،استخراج نفت،پلیمر فوق جاذب

چکیده :

هدف: صمغ زانتان یک هتروپلی ساکارید طبیعی با وزن مولکولی بالا است که از طریق فرآیندهای تخمیر توسط سویه‌های باکتری زانتوموناس تولید می‌شود. خواص رئولوژیکی منحصر به فرد این پلیمر، آن را به یک افزودنی مناسب برای سیستم‌های مبتنی بر آب تبدیل کرده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی کاربردهای صنعتی مختلف پلیمر زیستی زانتان صورت گرفت. یافته‌ها: صمغ زانتان به طور گسترده در صنایع آرایشی، دارویی، نساجی، کشاورزی، استخراج نفت و به ویژه صنایع غذایی به عنوان عامل تثبیت‌کننده، غلیظ کننده یا معلق کننده استفاده می‌شود. افزودن این پلیمر به مواد غذایی منجر به بهبود سیالیت و بافت آنها می‌شود. صمغ زانتان به عنوان پلیمر فوق جاذب در کشاورزی با نگهداری مقدار زیادی آب در خاک و در دسترس قرار دادن آن برای گیاه برای مدت طولانی، بازده محصول را به ویژه در مناطق خشک افزایش می‌دهد. این پلیمر به دلیل زنجیره های جانبی آنیونی که باعث افزایش هیدراتاسیون می‌شوند، حلالیت بالایی در آب گرم و سرد دارد و بنابراین در مایعات حفاری و پروژه‌های ازدیاد برداشت نفت نیز استفاده می‌شود. جهت‌گیری‌ها برای پژوهش‌های آینده: اصلاح ساختار صمغ زانتان به روش های فیزیکی، شیمیایی و آنزیمی مختلف می‌تواند منجر به تغییراتی در خواص فیزیکوشیمیایی آن از جمله افزایش مقاومت مکانیکی و دمایی و همچنین بهبود ویژگی‌های حل شوندگی آن شود که در نهایت باعث گسترش دامنه کاربردی آن می‌شود. نتیجه‌گیری: صمغ زانتان پرمصرف‌ترین صمغ صنعتی تولیدی در سطح تجاری است که از ویژگی‌های مهمی مانند توانایی تشکیل محلول با ویسکوزیته بالا در نیروهای برشی پایین و خاصیت شبه پلاستیکی بهره می‌گیرد. با این وجود، محدودیت‌های مکانیکی این پلیمر، لزوم اصلاح ساختار آن برای موارد مصرف جدیدتر را ضروری می‌سازد.