سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

نقش هوش مصنوعی در تأمین امنیت غذایی با تکیه بر شناسایی و تشخیص آفات، بیماری‌های گیاهی و باقی‌مانده سموم کشاورزی در محصولات کشاورزی

نویسندگان :

سلمان امیری¹

1- دانشگاه باهنر کرمان

کلمات کلیدی :

آفات و بیماری گیاهی،امنیت غذایی،باقی مانده سموم،حسگر،سنسور،هوش مصنوعی

چکیده :

امنیت غذایی به‌عنوان یکی از اولویت‌های جهانی، به دلیل چالش‌هایی نظیر آفات، بیماری‌های گیاهی و آلودگی محصولات با سموم کشاورزی با تهدیدات جدی مواجه است. این عوامل تولید محصولات کشاورزی را کاهش داده و سلامت انسان و محیط‌زیست را به خطر می‌اندازند. روش‌های سنتی شناسایی این مشکلات، به دلیل زمان‌بر بودن و خطای انسانی، محدودیت‌های فراوانی دارند. هوش مصنوعی (AI) با ارائه فناوری‌های نوین مانند بینایی کامپیوتری، یادگیری عمیق و طیف‌سنجی، راه‌حلی مؤثر برای این چالش‌ها ارائه می‌دهد. استفاده از الگوریتم‌های مبتنی بر شبکه‌های کانولوشنی (CNN) و پهپادها، شناسایی دقیق آفات را ممکن ساخته، در حالی که تحلیل تصاویر گیاهان و داده‌های آب‌وهوایی، تشخیص زودهنگام بیماری‌ها را تسهیل کرده است. همچنین، حسگرهای هوشمند مجهز به AI، باقی‌مانده سموم در محصولات را به‌صورت غیرمخرب شناسایی می‌کنند. پروژه‌هایی مانند See & Spray شرکت John Deere مصرف سموم را تا 80-90 درصد کاهش داده و بهره‌وری را تا 20 درصد افزایش داده است. این فناوری‌ها با افزایش دقت و سرعت تشخیص، کاهش اثرات زیست‌محیطی و بهبود بهره‌وری، به تأمین امنیت غذایی کمک می‌کنند. بااین‌حال، چالش‌هایی مانند هزینه‌های اولیه بالا، نیاز به آموزش کشاورزان و محدودیت دسترسی به داده‌های باکیفیت، پذیرش گسترده AI را محدود می‌سازد. این مقاله با مروری بر تأثیر آفات، بیماری‌ها و سموم بر تولید کشاورزی، نقش هوش مصنوعی را در ارتقای امنیت غذایی بررسی می‌کند و نمونه‌های موفق جهانی و محلی را تحلیل می‌نماید.