سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

کشاورزی حفاظتی و امنیت غذایی: چالش‌های موجود و راه حل‌های بالقوه

نویسندگان :

جلال قنبری¹ مرضیه بشارتی‌فر²

1- موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران 2- دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

کلمات کلیدی :

امنیت غذایی،تغییرات اقلیمی،جمعیت جهانی،کشاورزی حفاظتی،منابع کشاورزی

چکیده :

سیستم کشاورزی حفاظتی به عنوان یک رویکرد اقلیمی هوشمند برای امنیت غذایی در شرایط تغییرات اقلیمی می‌تواند مد نظر قرار گیرد. با این حال، توسعه این سیستم با مشکلات و خلأهای متعدد مواجه است. مسائل کلیدی شامل بهره‌وری پایین، بازده اقتصادی کمتر در کوتاه‌مدت، تولید کم زیست‌توده و تردید بین استفاده از زیست‌توده تولیدی برای پوشش خاک یا مصارف متداول است. علاوه بر این، عدم برخورداری از دانش و آگاهی در مورد مزایای مختلف زیست‌محیطی، عدم دسترسی به ادوات مناسب و عدم آشنایی با نحوه کار با ادوات وجود دارد. ذهنیت و نگرش منفی نسبت به این سیستم‎ها، محدودیت در دسترسی به اطلاعات و متخصصین امر، افزایش آفات و بیماری‌های گیاهی ناشی از عدم خاک‌ورزی و نگهداری بقایای گیاهی، وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند. علاوه بر این، کشاورزان عموما شخم رایج و سوزاندن بقایای گیاهی را بر اجرای تکنیک‌های کشاورزی حفاظتی ترجیح می‌دهند و تناوب زراعی را به طور مناسب نیز به‌کار نمی‌گیرند. تقاضای بالای نیروی کار به ویژه در طول دوره‌های کشت، دسترسی ناکافی به تسهیلات اعتباری یا سرمایه و سطح تحصیلات پایین و غیره از سایر چالش‌های مهم توسعه این سیستم‌هاست. برای مقابله با این چالش‌ها، توسعه مکانیزم‌هایی برای تجربه، یادگیری و اتخاذ شیوه های کشاورزی حفاظتی ضروری است. ترویج منافع بلندمدت اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی این سیستم، پیشبرد کشاورزی حفاظتی در مناطق مستعد فرسایش بادی و آبی و خشکسالی، ایجاد سازمان‌هایی مانند انجمن کشاورزی حفاظتی و افزایش حمایت دولت از این بخش از جمله گام‌های حیاتی هستند. اجرای تناوب زراعی موثر با گیاهان غیرمیزبان و افزایش تنوع گیاهی در سیستم‌های زراعی برای مدیریت عوامل بیماری‌زای گیاهی نیز حائز اهمیت فراوانی است. علاوه بر این، ایجاد ظرفیت برای ماشین آلات تخصصی کاشت و برداشت، تسهیل تبادل اطلاعات بین ذینفعان، و به رسمیت شناختن کشاورزی حفاظتی به عنوان مسیری برای توسعه پایدار، اقدامات راهبردی برای توسعه و ترویج این سیستم است.