سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

بررسی رابطه بین ارزش‌افزوده بخش کشاورزی و مصرف انرژی (مدل‌سازی با روش خودرگرسیون برداری در ایران)

نویسندگان :

علیرضا کرباسی¹ سارا بزرگ چنانی²

1- دانشگاه فردوسی مشهد 2- دانشگاه فردوسی مشهد

کلمات کلیدی :

ارزش‌افزوده کشاورزی،رشد اقتصادی،علیت گرنجر،مدل خودرگرسیون برداری

چکیده :

هدف: باتوجه‌به اینکه ایران یکی از کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت و گاز است و برای مدت‌ها انرژی ارزان‌قیمتی به بخش‌های مختلف، از جمله کشاورزی عرضه کرده، درک تأثیر مصرف انرژی بر تولید ناخالص داخلی و ارزش افزوده کشاورزی ضروری است. این تحقیق به بررسی رابطه میان مصرف انرژی، ارزش‌افزوده کشاورزی و تولید ناخالص داخلی در ایران با استفاده از داده‌های سال‌های 1370 تا 1400 می‌پردازد. مواد و روش‌ها: باتوجه‌به اهمیت انرژی در رشد اقتصادی و نقش کلیدی بخش کشاورزی، از مدل خودرگرسیون برداری برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. یافته‌های پژوهش: نتایج نشان می‌دهند که مصرف انرژی به‌شدت تحت‌تأثیر مصرف گذشته خود قرار دارد و درعین‌حال تأثیر منفی از تولید ناخالص داخلی و ارزش افزوده کشاورزی می‌پذیرد. علاوه بر این، یافته‌ها حاکی از آن هستند که تولید ناخالص داخلی تأثیر مثبت و معناداری بر ارزش افزوده کشاورزی دارد. نتایج تجزیه واریانس نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت رشد اقتصادی و مصرف انرژی مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده ارزش افزوده بخش کشاورزی هستند. این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده وابستگی بخش کشاورزی به نهاده‌های انرژی و همچنین تقاضای ایجاد شده در اثر رشد اقتصادی باشد. در بلندمدت باوجوداینکه مصرف انرژی همچنان نقش مهمی دارد، اما اثرگذاری رشد اقتصادی به‌عنوان عامل غالب در تعیین ارزش افزوده بخش کشاورزی برجسته‌تر می‌باشد. نتیجه‌گیری: در راستای یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود که برنامه‌های آموزشی و اقتصادی برای کشاورزان به‌منظور بهینه‌سازی مصرف انرژی و استفاده از فناوری‌های نوین به‌منظور کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری پیاده‌سازی گردد. تدوین سیاست‌های مرتبط با انرژی و افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر باعث کاهش وابستگی به انرژی‌های فسیلی و بهبود وضعیت اقتصادی و زیست‌محیطی کشور می‌شود.