سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

بررسی سطح مختلف تنش شوری بر محتوای کاروفیل و وزن خشک گیاهچه ماش (Vigna radiata L.)

نویسندگان :

رقیه عبدلی نژاد¹ فاطمه فتاحیان² آزیتا ببراک³ بهاره پارسامطلق⁴

1- دانشگاه جیرفت 2- دانشگاه جیرفت 3- دانشگاه جیرفت 4- دانشگاه جیرفت

کلمات کلیدی :

بنیه بذر،سمیت یونی،سرعت جوانه زنی،طول ساقه چه

چکیده :

هدف: شوري آب و خاك یکی از مهمترین عوامل محدود کننده تولیدات کشاورزي در مناطق خشک و نیمه خشک دنیا است. تنش شوري باعث تغییرات زیادي در گیاهان از جمله اختلال در فعالیت های فیزیولوژیکی و متابولیکی گیاه، سمیت یونی، عدم توازن در جذب مواد غذایی می گردد، که در ادامه تمام مراحل رشد از جوانه زنی تا توليد زیست توده گياه، دانه و ميوه را نیز تحت تأثير قرار می دهد. مواد و روش ها: آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه جیرفت در پاییز سال 1403 انجام شد. تیمارهای تنش شوری با استفاده از نمک کلرید سدیم در سطح 2، 4، 6 و 8 دسیزیمنس بر متر تهیه شد. تعداد 20 عدد بذر پس از ضدعفونی با هیپوکلریت سدیم به مدت 10 روز تا زمانیکه که جوانه زنی به مدت سه روز ثابت شد، درون پتری دیش در شرایط آزمایشگاه قرار گرفتند. سپس جهت اندازه گیری وزن گیاهچه ها از ترازوی دیجیتال با دقت 001/0 گرم و محتوای کلروفیل با استفاده از استون 80 درصد، جذب در طول موج های 645 و 663 نانومتر توسط دستگاه اسپکتروفتومتر استفاده شد. یافته های پژوهش: نتایج نشان داد تنش شوری سبب کاهش معنی دار درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ساقه چه، طول ریشه چه، بنیه بذر، وزن تر و خشک گیاهچه و کلرفیل a و b در ماش شد. صفت درصد جوانه زنی در تنش خشکی سطوح 2، 4، 6 و 8 دسیزیمنس بر متر به ترتیب 18، 28، 35 و 63 درصد نسبت به شاهد کاهش یافت. سرعت جوانه زنی با افزایش سطح تنش کاهش یافت بطوریکه بیشترین سرعت جوانه زنی در سطح شاهد (19/7 بذر در روز) و کمترین آن در سطح 8 دسیزیمنس بر متر (1 بذر در روز) مشاهد شد. با افزایش شدت سطوح تنش شوری محتوای کلروفیل، طول ریشه چه، طول ساقه چه، وزن تر و خشک گیاهچه کاهش یافت. بیشترین غلظت کلروفیل کل در شاهد با مقدار 85/2 میلی گرم بر گرم وزن تر گیاهچه و کمترین آن در سطح چهارم شوری با غلظت میلی 19/1 گرم بر گرم وزن تر گیاهچه حاصل شد، بطوریکه سطح شاهد نسبت به سطوح دوم و سوم به ترتیب 25 و 40 درصد افزایش نشان داد. بیشترین (9/4 گرم) و کمترین وزن (10/1 گرم) خشک گیاهچه در تیمار شاهد و 8 دسیزیمنس بر متر مشاهده شد. از آنجایی که در سطوح بالاي شوری عـلاوه برکاهش طول گیاهچه، درصد جوانه زنـی نیـز کـاهش یافـت، لـذا شاخص بنیه بذر که از حاصلضرب این دو پارامتر بدست می آید، نیز کاهش یافت. نتیجه گیری: تنش شوری صفات مورفولوژیک، صفات مرتبط با جوانه زنی ماش و محتوای کلروفیل را کاهش داد. با توجه به نتایج بدست آمده از این تحقیق می توان نتیجه گیري کرد که کشت گیاه ماش در شرایط تنش شوری بیش از 4 بار خصوصیات جوانه زنی و رشد رویشی ماش را به طور قابل توجهی کاهش داد.