سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

نقش شناساگرهای دما-زمان در ارتقای امنیت غذایی و بهبود بسته‌بندی محصولات کشاورزی

نویسندگان :

محمدرضا عفیفی¹ هانیه باقری کیا²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی 2- دانشگاه تربیت مدرس

کلمات کلیدی :

امنیت غذایی،بسته بندی هوشمند،شتاساگر دما-زمان،کنترل کیفیت،کاهش ضایعات

چکیده :

هدف: امنیت غذایی و کاهش ضایعات از چالش‌های مهم صنایع کشاورزی و غذایی است. شناساگرهای دما-زمان (TTI) به‌عنوان بخشی از بسته‌بندی هوشمند، ابزارهایی نوین برای پایش شرایط نگهداری و حمل‌ونقل مواد غذایی محسوب می‌شوند. هدف این پژوهش بررسی کارکرد، مزایا و چالش‌های این فناوری در بهبود کیفیت محصولات کشاورزی و غذایی است .یافته‌ها: شناساگرهای دما-زمان در مدل‌های انتشاری، آنزیمی، میکروبی، پلیمری و فتوکرومیک طراحی شده‌اند که هر یک با استفاده از تغییر رنگ، تغییر شکل مکانیکی یا واکنش‌های شیمیایی، کیفیت نگهداری محصول را نمایش می‌دهند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از این فناوری در بسته‌بندی محصولات کشاورزی، منجر به بهبود کنترل کیفیت، کاهش فساد، افزایش ایمنی مصرف‌کننده و بهینه‌سازی زنجیره تأمین شده است. در کشورهای پیشرفته این فناوری به‌صورت گسترده در محصولات لبنی، پروتئینی، میوه‌ها و سبزیجات استفاده می‌شود. جهت‌گیری‌ها برای پژوهش‌های آینده: برای توسعه این فناوری در صنایع کشاورزی ایران، نیاز به تحقیقات جامع درباره امکان بومی‌سازی، بهینه‌سازی هزینه تولید و ارزیابی عملکرد این شناساگرها در شرایط مختلف آب‌وهوایی وجود دارد. همچنین بررسی اثرات زیست‌محیطی و اقتصادی این فناوری در کاهش ضایعات غذایی و افزایش بهره‌وری زنجیره تأمین ضروری است. نتیجه‌گیری: شناساگرهای دما-زمان ابزارهایی مؤثر در افزایش امنیت غذایی و کاهش ضایعات هستند. بومی‌سازی و توسعه این فناوری در صنعت کشاورزی ایران، نیازمند حمایت پژوهشی و اجرایی است تا بتوان از مزایای آن در بهینه‌سازی زنجیره تأمین مواد غذایی بهره‌برداری کرد.