سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

بررسی کالوس‌زایی محور زیرلپه گیاهچه‌های انزروت Astragalus fasciculifolius Bioss)) در کشت بافت

نویسندگان :

مجید جعفری¹ سید مسعود ضیائی²

1- دانشگاه سراوان 2- دانشگاه تربت حیدریه

کلمات کلیدی :

Astragalus fasciculifolius Bioss.،ریزازدیادی،کالوس،محیط کشت،دما

چکیده :

انزروت (Astragalus fasciculifolius Bioss.) گیاهی است دارویی از خانواده بقولات (Fabaseae) و از جنس گون (Astragalus) که پراکنش آن عمدتاً در استانهای جنوبی ایران مانند سیستان و بلوچستان بوده و به دلیل داشتن ترکیبات ساپونينها، فلاونوييدها و پلي ساکاريدها اهمیت ویژه ای دارد. باتوجه به برداشت بي رويه ساقه و ريشه آن و همچنین خشکسالی های سالهای در رويشگاههای اين گياه احتمال کاهش پراکنش رویش آن وجود دارد. با توجه به مشکلات زیاد موجود در جوانه زنی بذر و یا تکثیر اندامهای رویشی آن مانند ریشه دار کردن قلمه استفاده از روش های نوین مانند کشت بافت را می توان در تولید انبوه گیاهچه های آن بررسی و پیشنهاد داد. در این پژوهش اثر دمای بالا (32-33) درجه سانتی گراد و همچنین نوع محیط کشت بافت (جامد و نیمه جامد) بر کالوس زایی محور زیرلپه گیاهچه های بذری در شرایط کشت بافت مورد بررسی قرار گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار شاهد با شرایط نگهداری دمای 25-26 درجه و محیط جامد، تیمار شماره 1: شامل دمای نگهداری 25-26 درجه و محیط نیمه جامد، تیمار شماره 2: دمای 33-32 درجه و محیط جامد، تیمار شماره 3: دمای 33-32 درجه و محیط نیمه جامد می باشند. صفات مورد اندازه گیری شامل درصد گیاهچه های کالوس زا و همچنین کیفیت کالوس ها می باشد. طرح آزمایشی در قالب فاکتوریل بر مبنای طرح کاملا تصادفی در چهار تکرار انجام شد و مقایسه میانگین ها نیز با آزمون LSD در سطح احتمال پنج درصد انجام شد. نتایج نشان داد که تیمار 2 (10 درصد کالوس دهی) و تیمار 3 (20 درصد کالوس دهی) به صورت معنی داری در کالوس زایی نقش داشتند و در دمای بهینه هیچ گونه کالوس زایی مشاهده نشد. همچنین کیفیت کالوس های تولید شده نیز در تیمار شماره 2 به صورت معنی داری از تیمار شماره 3 بهتر بود. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که دمای بالای 25 درجه سانتی گراد و محیط نیمه جامد سبب افزایش کالوس زایی در گیاه انزروت گردید، از طرفی جهت افزایش کیفیت کالوس تولید شده در محیط جامد از نیمه جامد بهتر بود.