سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

تأثیر عوامل اقلیمی بر پوشش گیاهی و علوفه تولیدی مراتع

نویسندگان :

محدثه امیری¹ سیف‌اله فیضی خانقاه²

1- دانشگاه محقق اردبیلی 2- دانشگاه محقق اردبیلی

کلمات کلیدی :

بارندگی،تولید،درجه حرارت،ظرفیت چرایی،مدیریت پایدار

چکیده :

هدف: مدیریت صحیح اکوسیستم مرتع مستلزم درک صحیحی از ارتباط بین عوامل بوم‌شناختی شامل اقلیم، فیزیوگرافی، خاک، پوشش گیاهی و موجودات زنده می‌باشد. تعیین میزان تولید در مراتع جهت محاسبه ظرفیت چرا از موارد اساسی در مرتعداری و تغییرات مکانی-زمانی علوفه تولیدی از معیارهای اساسی تعیین‌کننده وضعیت و سلامت اکوسیستم‌های مرتعی به حساب می‌آیند. نتایج: پارامترهای اقلیمی به‌ویژه درجه حرارت از مهمترین عوامل مؤثر بر درصد پوشش گیاهی، فراوانی، ترکیب گیاهی و تولید در مراتع هستند. کاهش بارندگی، افزایش درجه حرارت و تبخیر در غالب نقاط کشور سبب کاهش کمّیت و کیفیت مراتع و کاهش تولید محصولات دامی خواهند شد. البته، پاسخ گونه‌های مختلف گیاهی به تغییر اقلیم بیش از همه به فرم رویشی آن‌ها و شرایط اکولوژیک منطقه رویش بستگی دارد. به‌عنوان مثال، علفزارها نسبت به بوته زارها حساسیت بیشتری به تغییرات بارندگی نشان می‌دهند، زیرا ساقه های چوبی گیاهان بوته ای از نظر ساختاری بهتر از گندمیان می توانند محتوای آب موجود در خاک را حفظ کنند. در علفزارها تغییر میزان و الگوی بارندگی اثر معنی داری بر رشد گیاه و تنوع گونه ای خواهد داشت. همچنین، گندمیان یکساله نسبت به گندمیان پایا سریعتر به تغییرات بارندگی عکس‌العمل نشان می دهند. در مناطق مختلف کشور، زمان و نحوه پراکنش بارندگی متفاوت است. در شمال کشور، فرسایش خاک به‌دلیل وقوع بارندگی‌های سیل‌آسا و در مناطق غربی کشور نیز ریزگردها از عوامل مهم در تخریب مراتع می‌باشند. نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه علوفه تولیدی در مراتع و به تبع آن فیزیولوژی دام متأثر از تغییرات اقلیمی خواهند بود، بررسی میزان تولید علوفه تحت سناریوهای مختلف تغییر اقلیم به منظور شناسایی تغییرات احتمالی در آینده و برنامه‌ریزی‌های مدیریتی جهت دامداری مقرون به صرفه، به ویژه در مواقع خشکسالی ضرورت دارد.