سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

مروری بر فناوری‌های نوین حفاظت آب و خاک با تأکید بر کاربرد آن‌ها در مدیریت حوضه‌های آبخیز

نویسندگان :

سیده فائزه لاهوتی نسب¹

1- دانشگاه کاشان

کلمات کلیدی :

حفاظت آب وخاک،فناوری نوین،حسگر های هوشمند،GIS،بازچرخانی آب

چکیده :

حفاظت از منابع آب و خاک به‌عنوان اجزای اساسی پایداری زیست‌محیطی و توسعه پایدار، با چالش‌های متعددی نظیر فرسایش خاک، کاهش کیفیت منابع آبی، و تغییرات اقلیمی روبرو است. در این میان، فناوری‌های نوین مانند حسگرهای هوشمند، سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، فناوری نانو، و بازچرخانی آب به‌عنوان راهکارهای مؤثر مطرح شده‌اند. این مقاله مروری به بررسی نقش این تکنولوژی‌ها در بهبود مدیریت منابع آب و خاک می‌پردازد.حسگرهای هوشمند و فناوری اینترنت اشیا (IOT) امکان پایش لحظه‌ای پارامترهایی همچون رطوبت خاک و کیفیت آب را فراهم کرده و به تصمیم‌گیری‌های دقیق در کشاورزی هوشمند کمک می‌کنند.GIS و تصاویر ماهواره‌ای نیز ابزارهای قدرتمندی برای شناسایی مناطق حساس به فرسایش و مدیریت مؤثر منابع طبیعی ارائه می‌دهند. علاوه بر این، استفاده از فناوری نانو با افزایش چسبندگی خاک و بهبود ظرفیت نگهداری آب، تأثیر مثبتی در کاهش تخریب خاک داشته است. همچنین، فناوری‌های بازچرخانی آب، با تصفیه و استفاده مجدد از آب‌های مصرف‌شده، به کاهش هدررفت منابع آبی کمک می‌کنند.اگرچه این فناوری‌ها فرصت‌های بسیاری فراهم می‌کنند، اما چالش‌هایی نظیر هزینه‌های بالا، محدودیت‌های زیرساختی، و نیاز به آموزش کاربران هنوز وجود دارد. این مقاله ضمن تحلیل دستاوردهای کنونی، پیشنهاداتی برای توسعه فناوری‌های مقرون‌به‌صرفه و تطبیق آن‌ها با شرایط محلی ارائه می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهند که فناوری‌های نوین می‌توانند به‌طور مؤثری در کاهش فشار بر اکوسیستم‌ها و بهبود بهره‌وری منابع طبیعی نقش‌آفرینی کنند.