سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

تخریب اراضی و تأثیر آن بر کشاورزی: چالش‌ها، علل، پیامدها و راهکارها

نویسندگان :

زهره الویار¹ معصومه مصطفائی²

1- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل 2- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی

کلمات کلیدی :

مدیریت نادرست اراضی،فرسایش خاک،کمبود مواد آلی خاک،مدیریت پایدار کشاورزی

چکیده :

تخریب اراضی یک چالش جهانی است که پیامدهای جدی برای کشاورزی، محیط زیست و جوامع بشری دارد. این پدیده به کاهش توانایی اراضی در تولید محصولات کشاورزی، از بین رفتن تنوع زیستی، افزایش خطر سیل و خشکسالی، و انتشار گازهای گلخانه‌ای منجر می‌شود. عوامل متعددی از جمله فرسایش خاک، تخریب پوشش گیاهی، استفاده نادرست از آب، و عوامل انسانی مانند شیوه‌های کشاورزی نامناسب و چرای بیش از حد در تخریب اراضی نقش دارند. مدیریت پایدار اراضی، شامل روش‌های پیشگیرانه مانند حفاظت خاک و مدیریت آب، روش‌های اصلاحی مانند احیای اراضی و بیابان‌زدایی، و روش‌های نظارتی و سیاستی مانند پایش وضعیت اراضی و وضع قوانین، برای مقابله با این چالش ضروری است. مدیریت پایدار اراضی با تأکید بر حفاظت خاک، مدیریت آب، مدیریت پوشش گیاهی و اتخاذ شیوه‌های کشاورزی پایدار، می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از تخریب اراضی ایفا کند. احیای زمین‌های تخریب‌شده از طریق روش‌های مختلف مانند جنگل‌کاری، بذرپاشی، استفاده از بیوتکنولوژی و سازه‌های مهندسی امکان‌پذیر است، اما نیازمند سرمایه‌گذاری و تلاش مستمر است. علاوه بر این، آموزش و آگاهی‌بخشی به کشاورزان و جوامع محلی، تدوین قوانین و مقررات مناسب و ارائه حمایت‌های مالی و فنی از جمله عوامل کلیدی در موفقیت برنامه‌های مدیریت تخریب اراضی هستند. احیای اراضی تخریب‌شده اغلب پرهزینه است، بنابراین پیشگیری از تخریب از اهمیت بالایی برخوردار است. با اجرای راهکارهای مناسب و همکاری بین‌المللی، می‌توان از تخریب اراضی جلوگیری کرد و به سوی کشاورزی پایدار و حفاظت از محیط زیست گام برداشت.