سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

مطالعه کالبدشناختی ستون مهره و ساختار باله‌های ماهی شوریده معمولی (Otolithes ruber) خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از تصاویر رادیوگرافی

نویسندگان :

سید محسن سجادیان¹ امیر ستاری² علیرضا اشرف منصوری³ مسعود عابدی⁴

1- دانشگاه شهید باهنر کرمان 2- دانشگاه شهید باهنر کرمان 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج 4- دانشگاه شهید باهنر کرمان

کلمات کلیدی :

آناتومی،باله،رادیوگرافی،ستون مهره،شوریده ماهی

چکیده :

هدف: ماهی شوریده معمولی (Otolithes ruber، خانوادهSciaenidae ) از گونه‌های اقتصادی مهم در اکوسیستم‌های خلیج فارس و دریای عمان محسوب می‌شود که نقش کلیدی در صنایع شیلاتی دارد. با توجه به اهمیت اقتصادی و نبود داده‌های کافی در زمینه کالبدشناسی این گونه، این پژوهش به تحلیل ساختار باله‌ها و ستون مهره‌ای آن با استفاده از تکنیک رادیوگرافی می‌پردازد. مواد و روش‌ها: هشت نمونه بالغ از این گونه بلافاصله پس از صید به آزمایشگاه منتقل شدند. چهار نمونه با انجماد سریع در دمای ۲۰- درجه سانتیگراد نگهداری شدند. چهار نمونه دیگر با ایجاد برش طولی ۲ سانتی‌متری در ناحیه دمی-مخرجی برای دسترسی به حفره شکمی و فیکساسیون در فرمالین ۱۰٪ به مدت ۱۰ روز آماده‌سازی شدند. تصاویر رادیوگرافی دیجیتال از نمای جانبی و عمود بر محور طولی بدن تهیه گردیدند. داده‌ها بر اساس شمارش مهره‌ها و الگوی شعاع‌های باله‌ای ارزیابی شدند. نتایج: بر اساس یافته‌ها تعداد مهره‌های ستون فقرات در محدوده ۲۴ تا ۲۵ عدد متغیر است. این مهره‌ها با وجود سادگی ساختاری، دارای زوائد پشتی عصبی اختصاصی برای محافظت از طناب نخاعی بودند. باله پشتی بلند دو بخشی با ۳۴ شعاع سخت - 16 شعاع در بخش قدامی و 18 شعاع در بخش خلفی - و شکاف واضح بین بخش‌های سخت و نرم شناسایی گردید. باله دمی گردشکل دارای ۲۰ شعاع سخت و باله‌های شکمی زوج، هر یک با ۲ شعاع سخت بودند. باله‌های سینه‌ای نیز حاوی ۴ شعاع نرم در هر طرف گزارش شدند. شعاع‌های سخت و نرم باله‌ها از جنس کلاژن با ذخایر معدنی بودند که نقش کلیدی در استحکام ساختاری و انعطاف‌پذیری حرکتی ایفا می‌کنند. نتیجه‌گیری: ویژگی‌های رادیوگرافیک O. ruber شامل تطابق مهره‌ها و باله‌ها با نیازهای اکولوژیک، در این مطالعه تشریح شد. داده‌های به دست آمده پایه‌ای برای مطالعات آتی در حوزه‌های اکولوژی، تکامل و مدیریت پایدار ذخایر این گونه اقتصادی فراهم می‌کند.