سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

کنترل کیفیت میوه‌ها پس از برداشت با استفاده از فناوری طیف سنجی مادون قرمز

نویسندگان :

دنیا حسینی¹ حسن صباغی²

1- مجتمع آموزش عالی تربت جام 2- مجتمع آموزش عالی تربت جام

کلمات کلیدی :

کنترل کیفیت،میوه ها،پس از برداشت،طیف سنجی مادون قرمز،مدیریت زنجیره تامین

چکیده :

کنترل کیفیت میوه‌ها پس از برداشت نقش مهمی در حفظ کیفیت، افزایش ماندگاری، کاهش ضایعات و ارتقای رضایت مصرف‌کنندگان دارد. روش‌های سنتی ارزیابی کیفیت مانند آزمون‌های شیمیایی و فیزیکی اغلب مخرب، زمان‌بر و پرهزینه هستند و مستلزم تخریب نمونه‌ها می‌باشند. به همین دلیل، نیاز به روش‌های سریع، غیرمخرب و کارآمد برای ارزیابی کیفیت میوه‌ها احساس می‌شود. طیف‌سنجی مادون قرمز نزدیک (NIRS) به عنوان یک روش نوآورانه و غیرمخرب، توجه بسیاری از محققان و صنایع غذایی را به خود جلب کرده است. این تکنیک امکان بررسی هم‌زمان پارامترهای کلیدی مانند میزان قند، اسیدیته، سفتی، رسیدگی، ترکیبات شیمیایی و سلامت میوه را بدون نیاز به آماده‌سازی پیچیده نمونه فراهم می‌کند. یکی از مهم‌ترین مزایای این روش، سرعت بالای تحلیل داده‌ها و امکان استفاده در محیط‌های عملیاتی مختلف مانند مزارع، انبارها و خطوط فرآوری مواد غذایی است. این فناوری همچنین در زمینه‌های مختلفی از جمله پیش‌بینی زمان برداشت، غربالگری میوه‌های آسیب‌دیده، ارزیابی عمر ماندگاری و تشخیص بیماری‌های گیاهی کاربرد دارد. با وجود مزایای فراوان، چالش‌هایی مانند وابستگی به مدل‌های کالیبراسیون و تأثیر شرایط محیطی بر دقت اندازه‌گیری همچنان وجود دارد. این مطالعه به بررسی کاربردهای این روش در کنترل کیفیت میوه‌ها، مزایا، محدودیت‌ها و چالش‌های پیش روی آن پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که طیف‌سنجی مادون قرمز نزدیک می‌تواند یک ابزار قدرتمند برای بهینه‌سازی مدیریت زنجیره تأمین، کاهش ضایعات و تضمین کیفیت محصول برای مصرف‌کنندگان باشد.