سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

اثر اسانس گیاه مرزه (Satureja hortensis L.) بر فراسنجه¬های جدول زندگی سوسک چهار نقطه‌ای حبوبات، Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Chrysomelidae)

نویسندگان :

حانیه سادات عزیزی کاشی¹ بهرام ناصری² هوشنگ رفیعی دستجردی³ جبرائیل رزمجو⁴ عسگر عباداللهی⁵

1- دانشگاه محقق اردبیلی 2- دانشگاه محق 3- دانشگاه محقق اردبیلی 4- دانشگاه محقق اردبیلی 5- دانشگاه محقق اردبیلی

کلمات کلیدی :

آفت‌کش با منشا زیستی،اسانس گیاهی،جدول زندگی،زیست‌سنجی،سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات

چکیده :

هدف: حبوبات یکی از محصولات مهم کشاورزی در ایران و بسیاری از کشورهای جهان می‌باشد. سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات ).Callosobruchus maculatus (F، یکی از آفات کلیدی حبوبات است که خسارت گسترده‌ای در مزرعه و انبار وارد می‌کند. تغذیه لاروها باعث افت شدید وزن، کیفیت غذایی و بازار پسندی محصولات می‌شود. یکی از راهکارهای مرسوم کنترل این آفت استفاده از حشره کش‌های شیمیایی است که اثرات جانبی متعددی همچون آلودگی محیط زیست و آسیب به موجودات غیر هدف را به همراه دارد. بنابراین، استفاده از اسانس های گیاهی به عنوان یکی از روش‌های ایمن و کارآمد برای کنترل این آفت توصیه شده است. مواد و روش‌ها: در پژوهش حاضر تاثیر اسانس گیاه مرزه Satureja hortensis (L.) بر فراسنجه های جدول زندگی حشرات کامل سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات پرورش یافته روی لوبیا چشم بلبلی بررسی شد. ابتدا حشرات با 7 گرم لوبیاچشم بلبلی آغشته به غلظت های بین 43/1 تا 57/3 میکرولیتر بر گرم تیمار شده و میزان مرگ و میر آفات بعد از 24، 48 و 72 ساعت ثبت گردید. مقدار غلظت کشنده 50 درصد اسانس (LC50) 19/2 میکرولیتر بر گرم بعد از 24 ساعت برآورد شد. مقادیر غلظت‌های کشنده 30 درصد (82/1 LC30 =) و 50 درصد اسانس برای برآورد فراسنجه‌های جدول زندگی از طریق تیمار حشرات کامل آفت استفاده شدند. نتایج: نتایج این تحقیق نشان داد که در مقایسه با جمعیت شاهد، علاوه بر تاثیر معنی‌دار روی مرگ و میر حشره، این اسانس موجب کاهش معنی‌دار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r)، نرخ خالص تولید مثل (R0) و نرخ متناهی افزایش جمعیت(λ) در مقایسه با گروه شاهد شد. نتیجه‌گیری: با توجه به تاثیر منفی اسانس مرزه بر فراسنجه های جدول زندگی سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات، میتوان استفاده از این اسانس را به عنوان یکی از راهکار های کنترل ایمن سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات در راستای اهداف زیست محیطی توصیه نمود.