سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

مطالعه کالبدشناختی و رادیوگرافیکی حفره دهانی در ماهی کوتر مواج (Sphyraena putnamae)

نویسندگان :

سید محسن سجادیان¹ امیر ستاری² مبینا کرمی³

1- دانشگاه شهید باهنر کرمان 2- دانشگاه شهید باهنر کرمان 3- دانشگاه شهید باهنر کرمان

کلمات کلیدی :

آناتومی،حفره دهانی،رادیوگرافی،ماهی کوتر مواج

چکیده :

هدف: ماهی کوتر مواج (Sphyraena putnamae، خانواده Sphyraenidae) به عنوان یک شکارچی کلیدی در زنجیره غذایی سواحل جنوب ایران، نقش حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم دارد. با توجه به اهمیت اقتصادی ناشی از گوشت لذیذ و مرغوب و نبود داده‌های جامع کالبدشناختی، این پژوهش به مطالعه ریخت‌شناسی حفره دهانی و سازگاری‌های آناتومیک مرتبط با مکانیسم شکارگری این گونه می‌پردازد. مواد و روش‌ها: دوازده نمونه بالغ بلافاصله پس از صید، تحت شرایط کنترل‌شده دمایی به آزمایشگاه منتقل شدند. تصاویر رادیوگرافی با استفاده از دستگاه رادیوگرافی دیجیتال از نماهای جانبی به صورت عمود بر محور طولی بدن با رعایت پروتکل‌های استاندارد تهیه گردید. نمونه‌ها پس از ثبت تصاویر، به مدت ۱۰ روز در فرمالین ۱۰٪ بافری فیکس شدند. داده‌ها از طریق مقایسه سیستماتیک تصاویر رادیوگرافی با مشاهدات تشریحی، با تمرکز بر ارتباط بین ویژگی‌های ساختاری و عملکردی، تحلیل گردیدند. نتایج: حفره دهانی کشیده به صورت افقی، امکان بازشدن وسیع برای شکار طعمه‌های بزرگ را فراهم می‌کند. فک پایین پیش‌آمده بلندتر از فک بالا بود. کف دهان دارای زبانی کشیده با پرزهای کوتاه شاخی‌شکل بود که به سمت عقب دهان جهت یافته بودند. پنج کمان آبششی منحنی زیر سرپوش بزرگ آبششی قرار داشتند که که تبادل اکسیژن را تسهیل می‌کنند. استخوان پیش‌فک بالا حاوی ۴ دندان تیز رو به عقب در دو ردیف، و کناره‌های فک بالا دارای ۷ دندان مثلثی دندانه‌دار بود که توانایی نگهداری طعمه را افزایش می‌دهد. فک پایین نیز ترکیبی از یک دندان سوزنی شکل در ناحیه جلو و دندان‌های مثلثی خمیده به سمت عقب را نشان می‌دهد که در مهار طعمه به کار می‌روند. نتیجه‌گیری: شناسایی سازگاری‌های آناتومیک کلیدی در حفره دهانی S. Putnama ارتباط مستقیم آنها با موفقیت شکارگری و اکولوژی تغذیه‌ای را نشان داد. این داده‌ها پایه‌ای برای مطالعات تطبیقی تکاملی و مدیریت اکوسیستم‌های مرتبط بر اساس ساختار-عملکرد فراهم می‌کند.