سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

تحلیل شدت و مدت خشکسالی هواشناسی در دشت مغان، استان اردبیل

نویسندگان :

پویا اللهویردی پور¹

1- دانشگاه تبریز

کلمات کلیدی :

بارش،خشکسالی،شدت خشکسالی،کشاورزی،مدت خشکسالی

چکیده :

خشکسالی به‌عنوان یک پدیده طبیعی پیچیده و مخرب، تأثیرات گسترده‌ای بر کشاورزی و محیط‌زیست دارد. شاخص استاندارد شده بارش (SPI) به دلیل سادگی، انعطاف‌پذیری و قابلیت تطبیق با مقیاس‌های زمانی مختلف، یکی از پرکاربردترین روش‌ها است. در این تحقیق، برای تحلیل شدت (Severity) و مدت (Duration) خشکسالی در دشت مغان از شاخص SPI در مقیاس زمانی یک‌ماهه در دوره 2022-1993 استفاده شد. مطابق نتایج، در 50% از دوره موردمطالعه، شاخص خشکسالی SPI مقدار منفی داشته و جزو ماه‌هایی محسوب می‌شوند که خشکسالی به‌وقوع پیوسته است. بزرگترین مقدار شاخص SPI یک‌ماهه 85/1- بوده که در طبقه بسیار خشک (SD) قرار می‌گیرد و در 9 ماه از دوره مورد مطالعه رخ داده است. در دشت مغان، 92 رویداد خشکسالی با شدت و مدت مختلف به وقوع پیوسته است. متوسط دوره خشکسالی 2 ماه و بیشترین تداوم آن 8 ماه طول کشیده است. متوسط شدت خشکسالی دشت مغان در دوره مورد مطالعه 44/1 بوده و بزرگترین خشکسالی با شدت 75/6 ثبت شده است. اکثر خشکسالی رخ داده 1 و 2 ماه طول کشیده و رویدادهای خشکسالی با دوره‌های طولانی بیش‌از 6 ماه، کمتر اتفاق افتاده است. ازنظر شدت خشکسالی نیز، بیشتر رویدادهای خشکسالی، شدت کمتر از 2 داشته و رویدادهای خشکسالی با شدت بیش از 3 کمتر رخ داده است. البته خشکسالی‌های با شدت بالا، تداوم بیشتری هم داشته‌اند و شدیدترین خشکسالی (با شدت 75/6)، 6 ماه تداوم داشته است. نتایج تحقیق حاضر می‌تواند در زمینه آگاهی از رویدادهای خشکسالی و پیامدهای آن کاربرد داشته باشد.