سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

ارزیابی کیفیت برخی از منابع آب زیرزمینی شهرستان مهریز با استفاده از شاخص کیفیت منابع آب ایران (IRWQI)

نویسندگان :

مهدی نصیریان¹ ناصر برومند²

1- دانشگاه شهید باهنر کرمان 2- دانشگاه شهید باهنر کرمان

کلمات کلیدی :

آب زیرزمینی،شاخص کیفیت منابع آب ایران،مدیریت آب،نیترات و فسفات

چکیده :

آب‌های زیرزمینی از مهم‌ترین منابع تأمین آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران به‌شمار می‌روند و نقش بسزایی در تأمین نیازهای شرب، کشاورزی و صنعتی ایفا می‌کنند. با این حال، برداشت بی‌رویه و فعالیت‌های کشاورزی گسترده در سال‌های اخیر موجب کاهش کیفیت این منابع حیاتی شده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی شهرستان مهریز واقع در استان یزد، با استفاده از شاخص کیفیت منابع آب ایران (IRWQI) انجام شد. بدین منظور، تعداد 10 نمونه آب زیرزمینی از منابع مختلف منطقه جمع‌آوری و پارامترهای فیزیکی و شیمیایی نظیر pH، هدایت الکتریکی (EC)، کل جامدات محلول (TDS)، نیترات، فسفات، سختی کل و نسبت جذب سدیم (SAR) اندازه‌گیری شد. نتایج محاسبات شاخص IRWQI نشان داد که کیفیت آب‌های زیرزمینی منطقه در بازه‌ای از بد تا نسبتاً خوب طبقه‌بندی می‌شود. برخی نمونه‌ها به‌ویژه به‌دلیل مقادیر بالای نیترات، فسفات و شوری، دارای کیفیت پایین‌تری بودند که نشان‌دهنده تأثیر مستقیم فعالیت‌های کشاورزی و فشارهای انسانی بر منابع آب زیرزمینی است. این در حالی است که برخی نقاط شرایط کیفی بهتری را نشان دادند و از پتانسیل مطلوب‌تری برای استفاده برخوردار بودند. نتایج این مطالعه بر ضرورت مدیریت بهینه منابع آب، نظارت مستمر بر کیفیت و اصلاح الگوهای مصرف به‌ویژه در بخش کشاورزی تأکید دارد و می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و برنامه‌ریزی‌های آینده قرار گیرد.