سامانه همایش های دانشگاه جیرفت

صفحه اصلی / سومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی

نقش اسید هیومیک و باکتری Pseudomonas در افزایش دفاع آنتی‌اکسیدانی و تعادل یونی تریتیکاله تحت تنش شوری

نویسندگان :

محمد حقانی نیا¹ علی نجفی فر² فریدون سلیمانی³ عباس سلیمانی فرد⁴

1- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام 2- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام 3- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام 4- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام

کلمات کلیدی :

باکتری محرک رشد،پراکسیداسیون لیپیدها،تریتیکاله،تعادل یونی،تنش شوری،کودهای زیستی

چکیده :

شوری خاک یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد گیاهان زراعی محسوب می‌شود. استفاده از کودهای زیستی مانند باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPR) و اسید هیومیک می‌تواند راهکاری زیست‌محیطی برای بهبود تحمل گیاهان به تنش‌های محیطی باشد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر اسید هیومیک و باکتری سودوموناس بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه تریتیکاله (×Triticosecale Wittmack) تحت سطوح مختلف تنش شوری انجام شد. پژوهش در سال 1403 در گلخانه تحقیقاتی واقع در ایلام و به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی (CRD) با سه تکرار انجام شد. فاکتور اول تنش شوری در سه سطح (0، 50 و 100 میلی‌مولار کلرید سدیم) و فاکتور دوم کودهای زیستی شامل چهار تیمار (شاهد، باکتری محرک رشد سودوموناس، اسید هیومیک، و کاربرد همزمان سودوموناس + اسید هیومیک) بود. نتایج نشان داد که افزایش تنش شوری موجب افزایش تجمع سدیم، کاهش جذب پتاسیم، افزایش پراکسید هیدروژن و مالون‌دی‌آلدئید و کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی شد. با این حال، کاربرد اسید هیومیک و سودوموناس اثرات مثبتی بر صفات مورد بررسی داشت. در تیمار ترکیبی اسید هیومیک + سودوموناس، میزان سدیم 1/65 درصد کاهش و جذب پتاسیم 7/273 درصد افزایش یافت. همچنین، فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، گایاکول پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز به ترتیب 1/76، 4/92 و 3/44 درصد افزایش یافت که با کاهش 2/70 درصدی مالون‌دی‌آلدئید و 8/364 درصدی پراکسید هیدروژن همراه بود. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از ترکیب اسید هیومیک و باکتری سودوموناس، با بهبود تعادل یونی، افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و کاهش استرس اکسیداتیو، می‌تواند یک راهکار پایدار و سازگار با محیط‌زیست برای مدیریت خاک‌های شور و بهبود رشد و عملکرد گیاهان زراعی باشد.